Klimaatverandering is een probleem. Je kunt het niet op korte termijn keren. Je kunt het wel accepteren en je omgeving aangepast inrichten: klimaatadaptatie. Regenwater, bodem, planten gebouwde omgeving hebben met elkaar te maken. Vanuit een eigen visie specialisten aan het woord waarom anders omgaan met water belangrijk is.

Ruud Reutelingsperger – Koploper Duurzaam Mooi Mooier Middelland

De 120 jaar oude stadswijk Middelland (Delfshaven Rotterdam) is gebouwd volgens de stedenbouwkundige visie van G.J. de Jongh waarbij reders, kapiteins en matrozen bij elkaar in de buurt wonen. Het Singelplan van de ingenieur W.N. Rose zorgde niet alleen voor verbetering van het rioleringssysteem maar droeg ook bij aan de beleving en leefbaarheid van de wijk. 120 jaar geleden reden er ook nog geen auto’s in de stad! 

Anno 2020 staat de wijk voor een nieuwe uitdaging; kunnen de bewoners nu zelf een visie formuleren op hoe je de klimaatverandering te lijf gaat? Kunnen allerlei initiatieven en impulsen als ‘natte krat’, regenpijpen afkoppelen, steen eruit – groen erin gezamenlijk voor genoeg impact zorgen? 

Al eeuwenlang wordt er gewerkt aan het samenleven met het water. In Friesland legden de Friezen de kwelders aan in harmonie met het getijde. in de Hollandse Delta werd gebaggerd en werden dijken gebouwd als bescherming tegen het water. In Middelland willen we het bewustzijn vergroten door de omgang met het water ook tot de verbeelding te laten spreken. Het eerste Rotterdamse Impluvium, 1000 Regentonnen voor Middelland, een visioen van een nieuw stadslandschap met poldersloten en oorspronkelijk landschap. De Natte Krat gaat ook een plek krijgen in de wijk als voorbeeld van een tot de verbeelding sprekende innovatie.

Harry Den Hartigh – Rainwinner
Iedereen ondervindt hinder van weersextremen. Kortstondige regenbuien worden heviger en nemen toe. Droogte perioden worden langer en heter. Helaas gaat dat vaak gepaard met wateroverlast, watertekort en hitte.
Nog niet zo lang geleden werd hemelwater zo snel mogelijk afgevoerd en werd het beschouwd als een last.
Tegenwoordig hebben we tijdens droge perioden steeds vaker te maken met een watertekort. Leidingwaterbedrijven kunnen dan nauwelijks de vraag naar leidingwater aan en wordt er aan ons nadrukkelijk gevraagd hier zuinig mee om te gaan. Sterker nog, er wordt ons een sproeiverbod opgelegd
Omdat gezinnen 50% van het leidingwater kunnen vervangen door hemelwater, is het vreemd dat daar in Nederland nog zo weinig gebruik van wordt gemaakt.
Met het bergen van piekbuien en het in droge perioden gebruiken , lossen we zowel het probleem wateroverlast als het probleem tekort aan leidingwater op. Bovendien komt hemelwater gratis naar ons toe en hoeven het alleen nog maar te bergen.
Om het bergen van grote hoeveelheden hemelwater voor huishoudens mogelijk en interessant te maken, is de Rainwinner ontstaan. De Rainwinner is een holle kunststof ‘Lego-blok’ waarmee diverse functionele tuinelementen gebouwd kunnen worden (schutting, muurtje, carport, berging, borderrand e.d.) en uiteraard geschikt zijn om er hemelwater in op te slaan.
De Rainwinner is modulair opgebouwd zodat elke gewenste opslaghoeveelheid gerealiseerd kan worden. Daarnaast neemt de Rainwinner nauwelijks ruimte in beslag, zodat ook in kleine tuinen heel veel hemwelwater kan worden opgeslagen om er vervolgens in droge periode uw tuin ermee te bewateren. Naast dat hemelwater gratis is, is hemelwater ‘zacht water’. Dat betekent dat het geen kalk bevat. Hierdoor groeien en bloeien planten beter en langer dan met leidingwater. 
Hemelwater, geen last maar een lust (must)

Martine Coevert – Adviseur bodemdaling/aanpak funderingsproblematiek Slim omgaan met elke waterdruppel is belangrijk. Omdat we soms wat meer en soms wat minder nodig hebben. 

Water speelt een belangrijke rol bij de aanpak van onder meer bodemdaling en funderingsproblemen. Soms hebben we méér water nodig. Bijvoorbeeld voor huizen die op houten palen staan. Als het grondwater te laag staat kunnen er schimmels ontstaan die het hout aantasten (paalrot). Soms hebben we mínder water nodig. Bijvoorbeeld bij de panden die niet op palen staan en door bodemdaling verzakt zijn. Hierdoor kan wateroverlast ontstaan. Door grondwater maar ook door hemelwater. Daling van grondwater kan in gebieden met een slappe bodem, klei en veen, juist weer zorgen voor extra bodemdaling. Daarom moeten we goed nadenken over water en bedenken hoe we élke druppel zo optimaal mogelijk kunnen gebruiken.

Fred Prins – GEP Regenwater:“Iedereen denkt bij regenwatergebruik dat het gaat om water te besparen, maar dat is niet geheel de essentie”, zegt Fred Prins van GEP. Dit bedrijf ontwikkelt regenwatersystemen voor gebruik, retentie en infiltratie. “Het doel van regenwatergebruik is veel breder”, gaat Prins verder. Het traditionele plaatje van de waterkringloop verloopt al eeuwen op dezelfde wijze. Neerslag valt op het land: een deel stroomt weg naar de rivieren, een deel wordt opgenomen door vegetatie en de bodem. Door toenemende bebouwing en bestrating van de percelen is dit scenario sterk veranderd. Weinig regenwater trekt nog in de bodem en een extreem grote hoeveelheid water stroomt weg via ons rioolstelsel. Als het hard regent komen we daardoor steeds vaker in de problemen. Lokale wateroverlast na een regenbui is tegenwoordig een bekend verschijnsel. “De laatste tien jaar zien we regelmatig regenbuien met extreem grote pieken; extreem veel regenwater in een korte tijd. Het klimaat verandert, maar met name de intensiteit van de neerslag is een reden tot zorg, dus de hoeveelheid regenwater in een korte tijd, de zware regenbuien. Deze veroorzaken wateroverlast. Dit wordt versterkt door de toenemende oppervlakteverharding door daken, straten en terrassen. Dit versterkt de kans op wateroverlast. De klimaatverandering wordt ook in dat opzicht steeds meer merkbaar. Het verhelpen van de gevolgen van dit probleem, is het ware doel van regenwatergebruik”, zegt Prins.

Ivo Tanis – Buro Regen&Water
“Regenwater is een grondstof. De Natte krat van Tijs is daar een heel goed antwoord op. Want waarom je regenpijp niet in zetten als tuinslang.
De wens naar meer groen in de buitenruimte komt steeds vaker voor. Met de natte krat is die mogelijkheid er ook voor mensen met een balkon in de stad.